Dover is letterlijk een land’s end. De grootste ferryhaven ter wereld heeft iets van een begin- en eindpunt. Sommige gelukzoekers bereiken hier hun walhalla en toeristen beginnen er aan een tocht door een land dat, let’s face it, helemaal anders is dan mainland Europe. Het verschil beperkt zich niet tot de andere geur van het asfalt, want ook het voorkomen van de Britten contrasteert opvallend met hun continentale equivalenten. Je hebt er zowel keurige, enigszins gereserveerde, koele en hoffelijke dienaars van het vaderland als eerder onverzorgde en norse lieden die niets aan de verbeelding overlaten. Grensgebieden hebben overal een gediversifieerde demografische compositie en dat manifesteert zich in Dover als geen ander.

Dat je hier links moet rijden zijn ook Wolf de Golf en Sophie de GPS niet ontgaan. Het vergt in het begin wat tegenwoordigheid van geest, maar na enkele hectometer kan je er niet meer om heen: elke neiging om zich op continentale gewoontes terug te plooien wordt in het Verenigd Koninkrijk genadeloos afgestraft. Links is links en daar moeten we mee leven. De navigatie op roundabouts en motorways maken het leven gelukkig draaglijk. De Britten zijn intelligent en we zullen het geweten hebben. Je weet meteen waar je uit moet en je wordt niet gestoord door een onoverzichtelijk bos van verkeerstekens.

Uiteindelijk was onze eerste stop van de dag, Salisbury, toch nog een eindje rijden. Als je Zuid-West Engeland, de hoofdbestemming van deze trip, wil bereiken kan je niet om de grote Londense buitenring heen, maar al bij al lukt het op een donderdagmiddag vrij aardig. Er wacht ons immers een beloning. De kathedralentocht – de rode draad van deze roadtrip – krijgt in het Zuid-Engelse stadje een eerste hoogtepunt.

Salisbury’s kathedraal dateert uit 1220 en kan zich beroepen op de titel van hoogste kathedraal van dit land. Samen met de scherpe spits komt het bouwwerk aan 123m. Geen wereldrecord, maar wel een Brits record. Bovendien komt het meesterwerk hier beter tot zijn recht in vergelijking met de Europese collega’s. Salisbury Cathedral bevindt zicht op een groot grasveld dat tot het einde van de achttiende eeuw een groot kerkhof was. Toen vond men dat het welletjes was geweest en dat een groot grasveld rondom de kathedraal de tijdsgeest beter zou weerspiegelen. De rust die het bracht zorgde ervoor dat het ook vandaag nog een plaats van rust en, voor de spirituele zielen van dienst, een plaats van contemplatie is.

Een andere grote attractie van Salisbury is de kopie van de Magna Carta. Een oudere dame die me in het onderbewustzijn aan Maggie Thatcher deed denken gaf ons, vriendelijk en gereserveerd, uitleg over de eerste oplijsting van ’s mans rechten en vrijheden, ondanks het feit dat het gezelschap integraal uit historici en een jurist was samengesteld. Never mind, we kunnen er steeds iets van leren. Vooral haar spontane uithaal naar de gebeurlijke Amerikaanse toerist, die zich af en toe afvraagt of de veiligheid van het stuk erfgoed wel is gegarandeerd, viel op. De vrees dat de kast met de Magna Carta met een hamer kan worden toegetakeld zit er bij hen diep in. Je kan het hen niet verwijten. Hier is immers geen paspoortcontrole, scanner of andere noodzakelijke veiligheidscheck aanwezig. Kritische geesten houden ons jong.

Ondanks alles hebben de Salisburianen met de Amerikanen wel hun ondernemingsgeest gemeen. Om de kathedraal te verlaten ben je bijna verplicht om een blik te werpen op het gebeurlijke assortiment merchandising. Elke penny is welkom. Gelukkig is winst maken in tegenstelling tot die andere grote christelijke denominatie in deze Kerk geen pekelzonde. De Latte van de kathedraalcafetaria is een goede opkikker, want Glastonbury is toch niet helemaal bij de deur.

De Engelse wegen zijn zalig om op te cruisen. Meer dan eens voelden we ons Jeremy Clarkson, zij het dat wij noch met een Aston Martin, een Jag of een Lamborghini Murcielago deze tracés aflegden. Zo zie je maar: Top Gear kan enkel en alleen in dit land zijn oorsprong vinden. JC als gemotoriseerde messias: wie daar iets op tegen heeft is een kniesoor. Groot-Brittannië op zijn best.

Glastonbury is het mekka voor zowel would-be neo-hippies, gepassioneerde Graal-zoekers als muziekliefhebbers. Voor die laatsten vond hier vorige week het legendarische festival plaats. We zagen er alvast niets meer van. De rust keerde snel terug. De anderen zijn op zoek naar het eeuwige leven, wachten op een vorm van levitatie, hebben er een spirituele aha-erlebnis of zijn doorsnee Monty Python-affectionado’s die denken dat John Cleese hier ergens achter een boom picknickt. Het hoeft dus geen betoog dat hier een apart publiek op afkomt. Op het terras van het hostel werden we zowaar op een ware heks getrakteerd. Het was alsof de dame rechtstreeks uit Hans en Grietje naar Glastonbury was gekatapulteerd. We hadden er gelukkig geen last van, maar los van de talrijke new age-shops en enkele gesloten pubs was er niets te vinden dat ons een degelijke warme maaltijd kon bezorgen.

In Wells, dat oorspronkelijk maar voor de dag nadien was geprogrammeerd, was dat wel het geval. Die andere kathedralenstad huisvestte een gezellig pleintje waar onze honger kon worden gestild. Wat heb je meer nodig dan een gezellig terras op een plaats waar je nog nooit eerder bent geweest?

Glastonbury heeft een mythische status verworven voor al wie gepassioneerd is door New Age, Wicca, Gothic en andere vormen van esoterie. Correct me if I’m wrong, maar dit oord dankt haar welvaart aan dit soort onzin. Het is er aan te zien: in de ene shop kan je het ene heks-attribuut na het andere kopen, terwijl de anderen je de meest geurige en bedwelmende kruiden aansmeren. How to sell Arthur, Guinevere and The Holy Grail. Ze moesten het eens weten…

Van de abdij zelf blijven maar flarden over. We hebben geen tijd om er langer bij stil te staan en bovendien houden we onze geldbeugel liever vol voor toegangstickets voor andere bezienswaardigheden. Die zijn in Groot-Brittannië al bij al relatief duur, al valt het bij religieuze gebouwen nog mee. Zo hoef je in Wells Cathedral enkel te betalen als je foto’s van het interieur wilt nemen. “Laten we daar maar genoegen mee nemen”, was ons besluit, maar na enkele decameter bedacht ondergetekende zich. Moet ik mijn Nikon voor die luttele drie pond het zwijgen opleggen? “It’s too beautiful not to take pictures”, zei ik tegen de gepensioneerde van dienst. De man glimlachte. Het religieuze patrimonium lijkt hier overigens integraal door 65-plussers te worden beheerd. Men heeft alle geldelijke middelen meer dan nodig om de gebouwen te onderhouden. Vrijwilligers bemannen en bevrouwen het erfgoed. Zo is men zeker dat alles in orde blijft, want oude wijzen zijn nu eenmaal minder geneigd om het met graffiti te bekladden.

Wells was de drie pond waard. De kathedraal wordt op een unieke manier ondersteund – in 8-vorm – of, zoals de Britten het zeggen, scissorwise. De steunberen lijken omgekeerde scharen en dit maakt Wells enig in zijn soort. Mooi zo. Verder bevat de kathedraal een van de oudste nog werkende klokken. Je kan dit alles in geuren en kleuren nakopen in de shop, die ook hier uitgebreid haar waar tentoonspreidt. Zo ook (een kopie van) de Magna Carta. Ideaal om in te kaderen. Het ding wordt als ware bul verpakt en aan de klant overhandigd.

Het belendende Bishop’s Palace huisvest de Bishop of Bath and Wells. Het gerestaureerde pand bevindt zich tussen de oude muren met kantelen, schietgaten en meer van dat lekkers. U ziet het: Edmund Blackadder verscheen eens te meer in onze fantasie op scène, benieuwd naar de manier waarop hij Baldrick’s cunning plan nu weer zou afwijzen. Vanop de wachttorens, tussen de kantelen door, zagen we Glastonbury Tor liggen. Edmund’s arendsogen zouden van hieruit dus makkelijk de vijandige ridders opmerken.

Wie Engeland zegt, zegt ook toast. Enkel hier smaken boterhammen uit de koelkast lekkerder dan een pak friet. Zoals het betaamt moeten die in de marge van één van de vele met hagen omzoomde wegen worden verorberd. Het zomerse windje maakt het plaatje compleet. Van dit soort hedonisme kunnen we maar geen genoeg krijgen. Jawel, in Engalnd. Je zou bijna denken dat de doorgaans gereserveerde Britten niet voldoende van hun eigen troeven genieten.

De nabijgelegen Cheddar Gorges, een diepe landkloof, is bijzonder de moeite waard. Schitterend, maar jammer genoeg verpest een mijlenlange Gateway, zoals Amerikanen dat noemen, enigszins de sfeer. We laten het niet aan ons hart komen, want wie weet zagen we zopas een BBB, een Bijzonder Bekende Brit, voorbijtuffen. In de gele Caterham op de foto zat niemand minder dan The Stig. Of was het een grappenmaker? Zijn tenue en helm waren alvast zo origineel als het maar zijn kon. Als de man op 3 juli 2009 een gele Caterham aan het testen was, dan hebben wij waarlijk de goddelijke Top Gear test driver in levende lijve ontmoet, maar we zijn realist genoeg om te weten dat Ben Collins – of is het Michael Schumacher? – zijn overall pas vijf minuten voor de gebeurlijke testrit op het circuit aantrekt.

Bath’s stadsnaam verklapt meteen waar het om draait. De Romeinen, die in heel Brittannia ernstig hun sporen hebben nagelaten, ontdekten hier een warmwaterbron en cultiveerden ze in de vorm van badhuizen. Het water is er inderdaad warm. Heet zelfs, want 46° Celsius voel je toch wel. In het complex wordt het ganse verhaal op een educatieve wijze uit de doeken gedaan. Vooral gezinnen en groepen met kinderen kunnen hier hun hart ophalen. Bovendien leren ze meteen een stuk bij over het Romeinse nalatenschap op het Eiland. Dat er enkele in Romein verklede semi-clowns de show probeerden te stelen was er toch wel iets over. Re-enactment heeft zo zijn grenzen en moet in een duidelijk kader worden geplaatst. Zoniet schiet het haar doel voorbij en dat kan dit al bij al deskundig opgevatte centrum missen als kiespijn. Maar goed: historici doen met deze vingerwijzing hun saaie reputatie alle eer aan en ook dat kunnen we beter vermijden. Geschiedenis mag ook leuk zijn, maar niet ten koste van alles. Geen Brackeiaans De mensen begrijpen dit niet meneer-gedoe.

De stad is meer dan louter Romeinse badhuizen. Ze werden ook na hun vertrek in stand gehouden, zij het dat ze van hun Romeins-religieuze context werden ontdaan. Ondertussen is het kuuroord langzaam aan tot een uit de kluiten gewassen stad gegroeid. Raar genoeg is dat op het eerste zicht op een onbritse manier gegaan. Het stadscentrum heeft, los van de kerk, iets Frans of zelfs Mediterraans over zich, maar als Engeland-neofieten nemen we de verantwoordelijkheid voor deze potentiële démarche graag op ons. Bath: een aanrader.

Vandaag hebben we duidelijk iets te veel hooi op onze vork genomen. Cardiff, de hoofdstad van Wales, is toch nog een eindje rijden. Onderweg steken we de Severn via een schitterende brug over. Mooi zo, maar vreemd genoeg moet je maar in één richting tol betalen. Zien de Welshmen ons liever gaan dan komen? Vast niet, want ook hier is een en ander te zien. Cardiff Castle ziet er mooi uit; ook de vernieuwde havenomgeving wordt in alle gidsen meerdere sterren gegeven. Het museum van Wales is een verplicht nummer, maar dat zal allemaal voor een volgende keer zijn. Ons tijdsbestek is te kort, zodat we ons voornamelijk naar de lokale Burger King begeven. De maagjes knorren, zoals een voormalige leerkracht het ooit plastisch verwoordde. Inderdaad: een Burger King. Veel anders was niet meer open te vinden en dat is een hel voor mensen die in een voortreffelijke eetcultuur zijn opgegroeid. Ook in dit culinair wonder valt ons op dat de lokale jonge lui van het vrouwelijk specimen geen moeite doet om zich in een victoriaanse tenue te hullen. Het hoort er zo te zien bij. Ach, wij hebben gelukkig niet de pretentie om moraalridder te spelen, maar comparatief vestimentair onderzoek zou wellicht significante verschillen kunnen aanduiden. Weest gerust: vanavond geen les in statistiek; een goeie lager gaat er daarentegen altijd in. Een Hard Rock café met goede muziek, mét een originele jas van Bono en mét een door de band gesigneerd exemplaar van The Joshua Tree brengen soelaas. Santé!

Al bij al viel de stad nog mee, zij het dat we het desalniettemin tot de middelmaat moeten veroordelen. Een nog lagere quotering zou oneerlijk zijn. Zo zag de reconversie van de vroegere dokken aan de Severn er bijzonder fraai uit. Respect voor het verleden van de stad is altijd bewonderenswaardig. Heden met verleden verzoenen moet de leidraad zijn.

Tegenwoordig lijkt de kathedraal van Gloucester gepromoveerd tot polyvalente zaal. In deze plaats van gebed worden kinderen in elke hoek en kant geëntertained met allerlei vormen van vermaak. De toeristen lopen er wat onwennig bij. Waar draait het hier om? Wij kunnen een hedendaagse invulling van religieuze ruimten alleen maar aanmoedigen, maar dan hadden we als toevallige passant graag alles in een context gezien. Heeft deze kathedraal afgedaan als religieus bouwwerk? In Gloucester blijven we wat op onze honger zitten. Het verloopt allemaal wat chaotisch.

Gelukkig verzacht een Subway de pijn. De roasted beef wordt geserveerd voor consumptie in de Cotswolds. Dit rurale landschap behoort tot het mooiste van het Verenigd Koninkrijk. Ook hier is een picknick een afrodisiacum. De Cotswolds zijn bij ons onbekend, maar daarom niet minder mooi. Het is een mix van een bocagelandschap met prairies waar af en toe schapen of geiten in grazen. We komen hier nog terug voor een wandelvakantie. Dit stukje real England wordt ook als zodanig verkocht. Dorpjes zoals het pittoreske Burford stralen alle gezelligheid uit die Engeland kenmerkt. Nogmaals: opnieuw leken we in een Blackadder-decor te zijn terechtgekomen. Blackadder en Engeland: het lijkt wel de allegorie van de grot.

De laatste tussenstop bevond zich op enkele mijlen van Oxford. Het enorme Blenheim Castle werd door Queen Ann aan de Duke of Marlborough geschonken uit dank voor zijn klinkende overwinning tegen een Frans-Beierse coalitie in 1704. Laten we eerlijk zijn: andere veldheren werden met mindere cadeau’s in de bloemetjes gezet. Het kasteel dankt haar naam aan de plaats waar de bewuste veldslag plaatsvond. Ceci n’est pas Versailles, maar in dit land wordt het château wel als zodanig gepercipieerd. In de tuinen, die volkomen artificieel werden aangelegd, kan je uren rondwandelen, al heeft het allemaal iets megalomaans over zich, maar daar zijn wel meer voorbeelden van. Een andere grote Brit zal er in zijn kindertijd alvast wel van hebben genoten. In 1874 werd hier ene Winston Churchill geboren. We hadden het enorme voorrecht om kraamkamer en -bed van het uk te mogen aanschouwen. Hij was duidelijk van goede komaf.

Dat waren ook de Indiërs die het kasteel voor een huwelijksfeest hadden afgehuurd. Meteen wisten we ook waarom Blenheim Castle zo vroeg de deuren sloot. Aan de sliert Bentley’s en Mercedessen leek geen einde te komen. De laatste huiswaarts kerende bezoekers werden nog eventjes gedoogd, maar daarna was het over en uit. Een jong paar met gevolg mocht zich voor één avond heer en meester van dit bouwwerk noemen. De Duke van Marlborough draait zich wellicht om in zijn graf mocht hij weten dat ‘zijn’ slot als veredelde feestzaal dienst deed. Hebben zijn mannen daarvoor gevochten?

Oxford heeft nog steeds de reputatie van één van de beste universiteiten ter wereld te zijn. Het reisteam, gepokte en gemazelde K.U.Leuven-alumni, heeft natuurlijk alle respect voor de Engelse collegae en willen zich graag onderdompelen in het milieu van de colleges. Ze bezoeken gaat op deze zaterdagavond in juli niet meer. Hier en daar vinden promotieplechtigheden plaats, terwijl anderen zich al in braspartijen lijken te storten. Verder is alles dicht, maar het ziet er bijzonder puik uit. Schitterende architectuur en een majestueuze grote aula. Aan dit soort patrimonium kunnen wij niet tippen. Er is echter nog meer uitgebreid onderzoek nodig, want de enkele uren Oxford leerden ons weinig over de sfeer in de stad. Deze ordinaire zaterdagavond was hopelijk niet representatief, want Oude Markten of Tiensestraten bleken hier, zélfs in vakantiemodus, niet te bestaan. De keukens van de weinige echte restaurants waren al naar dromenland. Gelukkig kon een Italiaan ons van spijs en drank voorzien. Gered door het continent.

Oxford zullen we ons ook herinneren omwille van de eerder bizarre B&B. De waard had zich, aldus de online commentaren van ex-gasten, meer dan eens bezondigd aan rituele afsnauwing, occasioneel getreiter en frequente woede-uitbarstingen. We kunnen hen alleen maar bijtreden. De man ondernam nauwelijks pogingen om de gasten welkom te heten en stelde hen voor de keuze: “You can take this room, it’s the best one I have. I can show you others.”. Daar bedankten we voor en waren al blij met een halve douche, enkele gammele bedden en een nauwelijks te verluchten mansardekamertje. “You really get what you pay for”, was één van de commentaren. Terecht. De ontvangstruimte voor gasten was al even elementair. Wat bij ons begrepen wordt onder knutselkamer, hobbyhok of zelfs opslagplaats voor oud ijzer is hier hotelreceptie. In een hoek zat een oudere man waarvan we ons afvroegen of het misschien toch geen slechte zaak zou zijn om zijn polsslag te meten. De arme man was het geroep en gescheld wellicht gewoon. Tot overmaat van ramp deed deze plaats waar grof huisvuil antichambreert ook dienst als ontbijtruimte. Gelukkig serveerde een iets vriendelijkere man ons een best wel stevig Brits ontbijt. Je zou bijna denken dat je dit land letterlijk aan den lijve moet ondervinden om het te vatten.

Deze transitrit had voor ons nog één uitdaging in petto: échte fish & chips eten. We moesten er helemaal voor naar Folkestone. De badstad, die een beneden- en bovenstad heeft, doorstond de test met brio. Dit is één van de betere badplaatsen aan deze kust en veegt enkele van onze toeristische oorden van de kaart. Ook de rotskusten ogen bijwijlen spectaculair. Bovendien kan je er bij mooi weer foto’s maken waardoor het wel op een tropisch strand lijkt. Maar laten we niet overmoedig worden. Folkestone ligt aan het Kanaal en dat is bij nader inzien nog steeds de drukst bevaren zeeroute ter wereld, met alle gevolgen van dien. Soit: de fish & chips smaakten en daarvoor waren we naar hier gekomen.

Onze tocht naar het vasteland verliep minder vlekkeloos. Bij het sluiten van de deuren van de ferry voltrok zich een handgemeen tussen twee zeelieden, zoals dat dan heet. Twee mannen hadden een meningsverschil en gingen met elkaar op de vuist. Dat voor het oog van alle reizigers die vanop het dek het schouwspel bekeken, waarvan sommigen het zelfs niet konden laten om foto’s te nemen. Een derde zeebonk kwam tussenbeide; een gewonde arbeider werd naar de buik van het schip gestuurd. Blijkbaar bleken de blessures erger dan eerst werd aangenomen, want na enkele ogenblikken maakte ons schip rechtsomkeert. Een ambulance en politiecombi reden de ferryhaven in en kwamen de gewonde vechtersbaas oppikken. De lichamelijke letsels waren uiteindelijk toch niet zo erg, maar of de man zijn job heeft kunnen behouden is een andere zaak. Het feit dat de overtocht werd onderbroken zorgde ervoor dat Norfolk Lines serieus gezichtsverlies leed. We kunnen voor hen alleen maar hopen dat dit in de toekomst niet meer gebeurt en dat het incident op een faire manier wordt afgehandeld.

We lieten het niet aan ons hart komen en hadden nu nog meer tijd om van het Kanaal te genieten. Niets beter dan dat. Onze trip was alvast meer dan geslaagd. Groot-Brittannië was toch een klein beetje minder onbekend geworden. Meteen werden er plannen gemaakt voor ettelijke dergelijke mini-roadtrips. Misschien hebben we binnen enkele jaren op die manier het ganse land doorkruist. Wat heeft een mens nog meer nodig om gelukkig te zijn?