Bij mijn bezoek aan de Verenigde Staten heb ik weinig van de aankomende presidentsverkiezingen gezien. Er was de rally van Ron Paul in Washington DC, maar wellicht zal de man procentueel slechts een miniem aantal stemmen halen. Er was de man op Eight Avenue in New York City die vanuit een winkel “Obama! Obama!” riep en prompt de reactie “Osama! Osama!” bij een voorbijganger uitlokte. We zagen enkele demonstranten in Chicago, maar daarmee was de kous zo goed als af. Na de partijconventies van de komende weken zal dit naar alle waarschijnlijkheid veranderen.

Beide kandidaten doen er dezer dagen alles aan om de onbesliste kiezer te verleiden. Zij zullen in november het verschil maken. Het is fascinerend om te zien hoe ze zich in alle mogelijke bochten wringen om toch maar voor iedereen aanvaardbaar te lijken. Vooral van Barack Obama hebben we de laatste weken kunst en vliegwerk gezien.

De Bush-administration heeft de voorbije jaren in Europa heel wat wrevel opgewekt, to say the least. De reactie op 9/11 was buiten alle proporties. Je hoeft geen aanbidder van komplottheorieën te zijn om de militaire interventies van de Verenigde Staten kritisch te benaderen. De invallen in Afghanistan en Irak waren een conglomeraat van economisch imperialisme, een emotionele en revanchistische reactie op een drieste terroristische actie en puur machtsvertoon. Het is vanuit Amerikaans oogpunt een logische en traditionele reactie op een aanval op het land en niet anders dan in het verleden. Het engagement in beide wereldoorlogen, hoe moedig ook, was mede ingegeven door economische motieven; het pokerspel tijdens de koude oorlog evenzeer. Een eerbiedwaardige Amerikaanse gastprofessor beweerde in de cursus “Geschiedenis van de Verenigde Staten” ooit dat de interventies enkel uit bekommernis om de vrijheid van de diverse volkeren te verklaren zijn. Ik heb hier mijn eigen idee over, maar dat belet me zelfs geenszins om Amerikanofiel te zijn.

Deze Bush-wrevel heeft er voor gezorgd dat de aandacht in de Europese – en zeker de Belgische – pers haast uitsluitend naar het Democratische kamp gaat. De strijd tussen Barack Obama en Hillary Clinton werd zo ruim uitgesmeerd dat de diverse accenten bij de Republikeinen nauwelijks aan bod kwamen. Er werd natuurlijk een karikatuur gemaakt van de oerconservatieve kandidaten, maar daar leenden ze zich vanuit Europees perspectief makkelijk voor. Uiteindelijk ging John McCain, die wellicht ook het charisma van een kartonnen bekertje of een lavabo bezit, met de nominatie lopen. Dat men hierbij vergat om uit te zoeken waarom het Witte Huis dit keer niet met een kant-en-klare kandidaat, want dat was Bush toch, kwam opdraven vind ik een véél relevanter thema. Door een grijze figuur, een sympathieke maar weinig imponerende opa op de kiezer los te laten zullen de Republikeinen vanaf januari nooit zoveel macht naar zich toe kunnen trekken als dat tot nu toe het geval was. De haast absolute stilte in het Witte Huis en de weinig openlijke steun van de kopstukken voor de figuur van John McCain is voor mij een bijzonder interessant politiek feit. Ofwel heb ik een groot deel van het debat gemist, ofwel houdt onze pers het haast uitsluitend op Barack.

Obama is populair op het oude continent. Zijn al bij al weinig zeggende toespraak in Berlijn kon toch een kwart miljoen mensen op de been brengen. Als een Kennedy – nee Nicolas, ik heb het niet over u – wou hij Europa inpalmen en daar is Obama misschien wel in geslaagd, maar een presidentskandidaat die in het buitenland populair is heeft bij de verkiezingen niet meteen een extra troef in handen. Hij moet er vooral voor zorgen dat hij in de Verenigde Staten aanvaardbaar is voor de goegemeente. Wij kunnen niet voor hem stemmen, hoezeer we dat ook zouden willen.

Barack Obama weet dit ook en haalt nu alle truken van de foor boven om zoveel mogelijk Amerikanen het hof te maken. In een nationwide uitgezonden debat met een religieuze opinion leader bekende Obama moedig dat hij wat abortus betreft niet meteen een verbod wou instellen, hoewel hij zelf tegen was. Dit weekend, bij de voorstelling van zijn kandidaat-vice-president, exploiteerde hij zijn change-concept tot in het extreme. Een verstandige zet: net zoals Nicolas Sarkozy houdt hij zich aan het basisbegrip waarrond zijn campagne werd opgebouwd. Duidelijkheid voor alles. Dat daar toch geschipper binnen een aanvaardbare grens bij te pas komt is geen schande. Hij zal zijn change maar kunnen doorvoeren als hij effectief het Witte Huis terecht komt. Nu heiligt het doel de middelen.

Ik steek op deze site niet onder stoelen of banken wie ik zelf het liefst naar het Witte Huis zie gaan. Niet met alles kan ik even goed akkoord gaan, maar dat is bijzaak. Het belangrijkste is dat de kandidaat die het meest mijn standpunten ondersteunt verkozen raakt. “Politiek is niet voor broekjes”, was ooit een slogan van de CVP-Jongeren en daar blijf ik steeds meer in geloven. Wie nu klachten heeft over het gebrek aan beginselvastheid of kritiek op het geschipper tijdens de campagne is mij bij de eedaflegging van John McCain uitleg verschuldigd. En dat geldt niet enkel voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

De komende dagen vindt in Denver de Democratische Conventie plaats. U kunt hier alvast de lijst van sprekers bekijken. Benieuwd hoe het balanceren op een slappe koord op de Conventie zal verlopen. De Democratische woordvoerders zijn geen koorknaapjes. Gelukkig maar…