Ik kan persoonlijk niet klagen over mijn rantsoen aan vrije dagen, maar dit heeft ook beperkingen. Het komt er op aan om ze zo efficiënt mogelijk in te zetten. Twee keer Verenigde Staten vulden het ene contingent. Het zou van hoogmoed getuigen om dat andere deel niet aan het oude continent en meer bepaald Frankrijk te besteden, onder de werktitel “In het spoor van presidenten, prinsen, pausen en andere patres patriae”. Frankrijk eert zowat overal zijn soevereinen. Charles de Gaulle is omnipresent, maar ook naar de anderen zijn straatnamen en pleinen genoemd, om nog maar te zwijgen over de diverse standbeelden. Tijd om hun relieken te bezoeken. Een tocht langs Franse wegen…

Clovis

Reims is tegenwoordig vooral bekend als essentiële stopplaats tijdens champagnebezoeken, maar we mogen het belang van deze al bij al bescheiden stad niet reduceren tot het verheerlijken van het geestrijke vocht. Clodovech I, koning der Franken en ook wel bekend als Clovis I, bekeerde zich hier op kerstdag 496 tot het Christendom. Hij had immers de steun van de pauselijke troepen nodig om zijn expansiedrang en de verdediging van zijn rijk te verzekeren. Meteen lag dat rijk open voor een ongebreidelde kerstening en dat hoorde men in Rome natuurlijk graag. De Cathédrale Notre-Dame de Reims staat sinds het begin van de dertiende eeuw op de plaats van het gebeuren. Opmerkelijk zijn ook de brandglasramen die door Marc Chagall werden ontworpen.

Charles de Gaulle

Je kan deze kant van Frankrijk niet bezoeken zonder eventjes stil te staan bij de woonplaats en graftombe van de belangrijkste van allemaal, de Général. In het lieflijke Colombey-les-Deux-Eglises ligt de man begraven en is er ook een monument ter ere van hem opgericht, het Croix de Lorraine. Deze Franse versie van het kruis werd door de Gaulle tijdens de Tweede Wereldoorlog als het symbool van het vrije Frankrijk gebruikt. Er was dus geen beter kenteken mogelijk om de Général de geschiedenis te laten ingaan.

Zijn graf is bijzonder sober: een witte tombe met de namen van hemzelf, zijn vrouw Yvonne en zijn jong gestorven dochter Anne op. Geen toeters of bellen, geen mausoleum noch grafmonument. Het Croix de Lorraine is al meer dan groot genoeg. Onlangs werd er een educatief centrum aan gekoppeld, zodat elke Fransman de erfenis van de Général ter plekke kan bekijken.

Colombey is ongewild een bedevaartsoord van aanhangers van de Gaulle geworden. Zo kwam Jacques Chirac hier, enkele uren voor zijn eedaflegging als president, de Général een groet brengen. Waar was Nicolas?

François Mitterrand

In 1995 bracht ik een zonnige week door in Mâcon, enkele honderden kilometer verderop. Naast de vele Bourgogne-wijnvelden bezochten we toen ook de belendende Roche de Solutré. Deze rots is niet enkel belangrijk voor geologen, maar het was ook de plaats die François Mitterrand jaarlijks beklom. Vanaf 1946 kwam hij hier op pinksterzondag samen met mede-weerstanders om de Roche de Solutré te beklimmen. Van daaruit hadden ze een prachtig zicht over de Bresse, de Jura en bij mooi weer zelfs de Alpen. Later, toen Mitterrand president was (1981-1995), gebruikte hij dit evenement om de pers te woord te staan en enkele quotes te lanceren. De laatste jaren van zijn presidentschap, toen zijn gezondheid sterk achteruit ging, hield Mitterrand na enkele meter op, maar hij was er toch maar geweest. In zijn kielzog flaneerden telkens andere grote figuren uit de PS, zoals Jack Lang en Jacques Attali. Gezien worden heet dit.

Pausen en tegenpausen

In Avignon, na 1000km rijden onze eindbestemming van de dag, kan je niet om het Palais des Papes heen. Vanaf het begin van de veertiende eeuw verliet de Paus, tegen de achtergrond van een machtsstrijd met de Franse koning, Rome. Hij vestigde zich in het relatief rustige Avignon en produceerde een opeenvolging van Franse Pausen. Ondertussen ging het na enige terug de goeie kant uit met de samenwerking tussen de Heilige stoel en de Fransen. Vanaf 1378 was de strijd om het pausdom de inzet van een rivaliteit tussen de Fransen en de Engelsen. Die laatsten steunden een tegenpaus in Rome; pas na het eerste kwart van de vijftiende eeuw werd het pausambt in Rome en enkel en alleen in Rome hersteld.

De paus verbleef in Avignon in het Palais des Papes. Dit paleis was het grootste gothische bouwwerk tijdens de middeleeuwen en domineert de stad. Het is stukken indrukwekkender dan de halve Pont d’Avignon.

Het doet wat vreemd aan om in het hartje van de winter in de Provence te zijn. Hier is het als toerist normaal snikheet, maar nu niet. Op het Place de l’Horloge staat een kerstmarkt. Hoewel kerstmis hier uitbundig wordt gevierd, blijft het een niet-alledaags zicht…

Rit op Google Earth

• Reims
• Colombey-les-Deux-Eglises
• Solutré
• Avignon