George W. Bush, u weet wel, die man die de Amerikaanse presidentsverkiezingen van Al Gore verloor, maar door het kiesmannensysteem alsnog in het Witte Huis belandde, heeft zijn entrée op het wereldtoneel niet gemist. In de honderd dagen dat hij president is, is hij er in geslaagd om met én China én Rusland in conflict te komen. Het moet een historisch rekord zijn. Op de honderdeneerste dag van zijn presidentsschap schokte hij dan de wereld door zijn plannen om een ruimteschild te maken aan te kondigen. Hiermee zegde hij impliciet het ABM-verdrag op, dat nog dateerde uit de goeie ouwe tijd van de koude oorlog. Tenslotte haalde hij ook de woede van elke ecologische beweging ter wereld op zijn dak door de – onrealistische – Kyoto-milieuakkoorden eenzijdig op te zeggen. Zo zal men in de toekomst in Alaska olie kunnen ontginnen…
Wat drijft een man om dergelijke uitspraken te doen?
Het moet gezegd worden dat Bush vooraleer hij president was weinig kaas gegeten had van buitenlandse politiek. Als Gouverneur van Texas, hield hij zich haast uitsluitend bezig met zaken die zich binnen de Staat afspeelden. Buiten de grensproblematiek met Mexico (Hey, I speak that language!) kwam hij weinig te weten over wat zich buiten de Lone Star State. Overigens was hij, als presidentskandidaat nauwelijks buiten de States geweest. Hij was 3 maal in Mexico geweest, 2 keer in Israel, zes maand China en 3 dagen Rome (zijn enige Europese reis!). In Canada was hij zelfs nog niet geweest. Soit, je kan niet overal gespecialiseerd in zijn.
Hij moest hier iets aan doen. Alle experten op het vlak van Amerikaanse politiek erkennen dat George Walker Bush zich omringd heeft door goeie mensen, vooral dan in het State Department. Zo werd oud-generaal Colin Powell Secretary of State (minister van buitenlandse zaken) en Condoleeza Rice National Security Adviser (belangrijkste raadgeefster van Bush in verband met buitenlands- en veiligheidsbeleid).
Toch blijft het verbazing wekken dat hij, ondanks zijn goeie crew, een heel omstreden beleid blijft voeren. De Verenigde Staten willen duidelijk op wereldvlak eerste viool spelen – niets minder dan dat. De superioriteit moet opnieuw bevestigd worden. Dat moet echter ten koste gaan van de andere landen. Dit is spelen met vuur. De aankondiging dat het rakettenschild verder ontwikkeld zal worden is hier het recentste voorbeeld van. Vooralsnog wordt enkel de USA beschermd tegen mogelijke aanvallen van schurkenstaten. Maar wat zijn schurkenstaten? Irak? Cuba? Rusland? China?
Dit systeem leidt automatisch tot een herbewapening in alle delen van de wereld, met alle gevolgen van dien. Door de creatie van een dergelijk schild, is het evenwicht verstoord. Een Staat kan nauwelijks nog getroffen worden, terwijl het zelf een grote aanvalscapaciteit heeft. Bijgevolg worden de andere Staten genoopt om zichzelf meer te bewapen, om aldus bij een conflict een betere kans op resultaat te hebben. Cold war comes back…
Alle ontwapeningsakkoorden (het ABM-verdrag van 1972, SALT I en II en START) komen op de helling te staan. De Verenigde Staten scheppen een precedent: niemand zal zich nog verplicht voelen om eender welk verdrag na te leven. Dit kan dramatische, catastrofale gevolgen hebben…
Het is geenszins de bedoeling om paniek te zaaien, maar het is belangrijk dat we stilstaan bij de consequenties van het buitenlands beleid van de Verenigde Staten. De USA is immers de enige grootmacht in het post-K.O.-tijdperk. Zij geven op het vlak van de wereldveiligheid hoe dan ook de toon aan. En als een madman zich aan het hoofd hiervan bevindt, moet de internationale gemeenschap deftig weerwerk bieden. Op een serene manier natuurlijk…
Maken we nu een karikatuur van de man? Ongetwijfeld wel, maar het is duidelijk dat hij op een koppige manier het republikeinse superioriteitsgevoel wil opleggen aan de hele wereld. En dat is gedoemd om vroeg of laat fout af te lopen…
Peter Aspeslagh
3/5/2001