Ik moet op mijn weblog een en ander misschien gaan antidateren, maar beter laat dan nooit kom ik u informeren over de geneugten van Rome. Eind 2006 vloog ik voor vijf dagen over en weer naar hét centrum van de oude wereld. Rome stond al geruime tijd op mijn verlanglijstje van TDBYD’s (to-do-before-you-die’s), samen met NYC, Québec en andere Rio de Janeiro’s. De Città Eterna mag alvast doorstreept worden. Het was mij een waar genoegen om nog eens in Italië te zijn. Vergeef het mij: het was al vijftien jaar geleden dat ik nog in dat prachtige land was geweest. In 1991 had een door ziekte ontsierde Toscanereis mijn appetijt voor de laars enigszins getemperd. We waren toen van plan om een uitgebreid bezoek te brengen aan Florence, maar dat is toen helemaal in het water gevallen. Een ommetje langs Volterra, Siena en San Gimignano konden de schade enigszins beperken. Eind 2006 stond het serieuze werk op stapel: Rome.

Alitalia bracht ons in anderhalf uur van Zaventem naar Fiumicino. Het was stralend weer en ik had het geluk om aan het raam te zitten. Met behulp van de autocircuits die we onder ons zagen passeren kon ik best opmaken hoe ver we al geschoven waren. Het vliegtuig vloog voorwaar over de Hockenheimring nabij Heidelberg en over het mooie circuit van Mugello in Toscane. Tweemaal had ik bijna een aha-erlebnis: het leek onwaarschijnlijk om twee keer in minder dan een uur tijd net over een bekend autocircuit te vliegen. Never mind, autosportfans hebben soms hun kuren en het is aan de buitenwereld ten zeerste aangeraden om hiermee te leren leven… Een oudere Italiaan kon het niet laten om ons zijn nationale trots te verkondigen: “Oooo, la bella Italia!” Tussen zijn tanden mompelde hij echter dat Prodi en co het land naar de vaantjes aan het helpen waren… Ieder zijn mening.

Het eerste wat je opvalt na al die jaren afwezigheid zijn de Vespa’s. We hadden nog maar net de Termini (het Romeinse centrale station, Mussolini-architectuur) verlaten of de tweewielers snorden al duchtig om ons heen. De bus bracht ons naar ons hotel, op een steenworp van Largo di Torre Argentina, waar goede zielen straatkatten verzorgen op een plaats waar ooit een zilveren toren stond. Argentina heeft dus niets met Argentinië te maken. De schattige diertjes – collega’s van onze Ruby – trippelden vrolijk tussen de ruïnes. Niemand die ze lastig viel. Het was zo rustgevend dat je zowaar de Vespa’s niet meer hoorde.

Eenmaal we de koffers in Hotel Arenula hadden gedropt kon de verkenning van de eeuwige stad beginnen. De straatjes die naar het Campo di Fiore leidden gaven onmiddellijk het gevoel van dit is vakantie. Na een door omstandigheden zwaar jaar wist ik bijna niet meer hoe een vakantiegevoel in elkaar zat. Het marktje op Campo di Fiore met alle mooie kraampjes laat je meteen weten dat je je ver buiten België’s landsgrenzen bevond. Wat deed dit deugd. De avondlijke trip over de Tiber met in de verte een verlicht Sint-Pieter maakte het nog leuker; een gezellig terrasje in Trastevere versterkte dat gevoel.

Wat me in Rome vooral opviel was de hoeveelheid van geschiedenis en legendarische plaatsen, de een al meer geslaagd dan de ander. Zo viel het Piazza Navona wat tegen, maar was het Pantheon dan weer een voltreffer. Dit was een voorbeeld van het feit dat zowat overal in de stad oude gebouwen door de Kerk tot religieuze instellingen werden ‘overplakt’. Het gaf Rome een speciaal cachet, maar kon me niet steeds evenveel bekoren.

Zowat elk land heeft hier een vertegenwoordiging, al dan niet uitgerust met een barokke kerk. Dat toonde ons meteen de keerzijde van de medaille: de pompeuze barok en de overdreven luxe van de kerkgebouwen waren een levende getuige van de dubbelzinnigheid en uiterlijke pracht en praal van de Kerk, waartegen uiteindelijk terecht een reactie is gekomen. OK, dit was Rome en hier mag je wel iets verwachten, maar het was zo’n overdaad dat het bijwijlen niet mooi meer was. Ik kon het toch niet laten om eens bom dia te zeggen in de Portugese afdeling. Achter elke kleine poort schuilt een plaats van gebed. Die hebben hun attributen nodig, zoals deze foto laat vermoeden. Grappig.

Een bezoek aan de opperkerk in Vaticaanstad mocht natuurlijk niet ontbreken. Tijdens onze visite organiseerde men op het Sint-Pietersplein een evenement, Allerheiligen genaamd. We hadden bij de pauselijke nuntius in Brussel kaarten aangevraagd om de viering in de Basiliek bij te wonen. Nu we er toch waren zou het leuk zijn om zo’n evenement live mee te maken. Na de majestueuze Via della Conciliazione te hebben afgewandeld stonden al duizenden mensen voor ons in de rij. Blijkbaar delen de tientallen nuntiaturen aan iedereen die het vraagt dergelijke kaarten uit. De security was ongenadig. U komt er niet in, meneer, want alles was al volzet. Quod erat demonstrandum: dit gedoe is veeleer een spektakel en één groot propaganda-instrument van een instituut dat zichzelf al lang heeft overleefd. Waar waren we toch aan begonnen? Omdat hier en daar werd gefluisterd dat Ratzy de menigte vanuit zijn raam zou toespreken, bleven we tijdens de ganse viering buiten wachten. Gezellig, maar goed: we

hebben de goedheilig man dan toch maar eens gezien. En hij kwam nog sympathiek over ook. Des te schrijnender was de devotie van zijn duizenden aanwezige fans. U begrijpt het: ik hoor daar niét bij en was er enkel als objectieve waarnemer en ook een beetje cynicus. Het werd nog erger toen we ‘s namiddags uiteindelijk in de basiliek en de crypte binnen raakten. Voor het graf van JP II zaten enkele tientallen gelovigen al dan niet luidop te huilen. Ik heb begrip voor hun wellicht oprecht verdriet voor een dierbare overledene, maar ben wat blij dat we in West-Europa een verlichting hebben gekend. Stel je voor.

Het bijwonen van dergelijke religieuze meeting kon niet ongestraft blijven. Om bij te komen gingen we een caffelatte op het Campo di Fiore drinken. Uitgerekend net na ons bezoek aan Ratzy zaten Gregor Gysi en Oskar Lafontaine aan de tafel naast ons. Respectievelijk de figuur die ooit in de DDR de coming man van de communisten was én de ex-kanselierskandidaat van de SPD. Voorwaar. Ze zijn in de Rijksdag een alliantie aangegaan en waren in Rome, ver weg van het drukke Berlijn, wellicht snode plannen aan het smeden. Jammer dat ik het gsm-nummer van Das Mädchen was vergeten, anders had ik haar hiervan zeker op de hoogte gesteld, ervan uitgaande dat ze mijn gebroken Duits begrijpt. Alsof dat nog niet genoeg was achtervolgden de twee Duitse prominenten ons enkele uren later ook nog eens naar een restaurant in Trastevere. De duivel leek er mee gemoeid. Een bezoek aan Ratzy’s festijn houdt dus risico’s in. U weze gewaarschuwd.

Om dan toch maar eens iets goeds over Instituut K te zeggen en voordat u mij een ordinaire ketter noemt, kan ik u een bezoek aan Lateranen en San Clemente aanraden. Veel minder bombastisch dan St.-Pieter. Het was er gezellig toeven, ware het niet dat we in Lateranen opnieuw door een bijzonder repressieve security-man werden aangemaand niet te veel rond te neuzen.

Het ‘andere Rome’, dat van het Colosseum en het Forum Romanum, was vaak even bombastisch, maar het had voor mij een veel grotere inherente historische waarde. Opnieuw liepen duizenden Amerikanen, Japanners en Duitsers voor de voeten, maar het was toch wel zeer de moeite. Om nog maar te zwijgen van het Circus Maximus. Er blijft niet veel meer van over, maar de vlakte is een oase van rust in een drukke stad. Weg van de Vespa’s.

Kortom, Rome moet je ten minste eenmaal in je leven hebben gezien, maar vergeet de stad vooral niet te relativeren. Waar het geniale het megalomane ontmoet, waar verval en macht samenkomen, daar moet je beide voeten op de grond houden. Ciao!

Foto’s van Roma 2006