Op 8 mei is het 25 jaar geleden dat de Canadese F1-piloot Gilles Villeneuve, vader van Jacques, verongelukte. Gilles is minder bekend in de goegemeente, maar was misschien wel de allerbeste racer uit de geschiedenis. Zijn carrière was bijzonder kort; hij reed nauwelijks meer dan vier seizoenen, van eind 1977 tot aan zijn dood in mei 1982. Zijn erfenis in de statistieken oogt ook al weinig spectaculair. Villeneuve won slechts zes wedstrijden en behaalde twee pole-positions. Hij werd in 1979 vice-wereldkampioen na de Zuid-Afrikaan Jody Scheckter. Daarmee is zowat alles gezegd, maar in feite irrelevant als je Villeneuve wil typeren.

Tot op de dag van vandaag was Gilles Villeneuve de rijder die het meeste durf en stuurcontrole aan de dag legde. Hij deed met zijn wagen de meest onmogelijke dingen. Bij het publiek werd hij bij leven al een legende. Nu, een kwarteeuw later, zijn zijn exploten van het netvlies verdwenen. Veel mensen – mezelf incluis – hebben Villeneuve Sr. nooit aan het werk gezien en moeten zich buigen over heroïsche verhalen, sprekende foto’s of pakkende beelden.

Villeneuve’s carrière in de F1 begon nochtans slecht. Heel slecht zelfs. Tijdens een van zijn eerste races, de GP van Japan van 1977 in Mount Fuji, was hij betrokken in een ongeval waarbij drie toeschouwers het leven lieten. Desalniettemin was zijn spectaculaire, nooit opgevende rijstijl niemand minder dan de legendarische Enzo Ferrari, hoofd van, opgevallen. Il Commendatore lijfde Villeneuve in. Een klein jaar later, eind 1978, won hij op het nieuwe circuit van Montréal, zijn thuisstad, zijn eerste grote prijs.

Het volgende grote wapenfeit was de GP van Frankrijk van 1979. Op het circuit van Dijon vocht hij rondenlang een duel uit met Renault-piloot René Arnoux. De Fransman was in zijn turbo-aangedreven wagen veel sneller dan de Canadees, maar Villeneuve slaagde er in om de man op één of andere manier uiteindelijk achter zich te houden. Ondertussen had hij ook naam gemaakt als dé coureur die een aangeboren talent voor tegenstuur had. Op onnavolgbare wijze kon hij zijn Ferrari in vaak moeilijke omstandigheden op de baan houden.

Tijdens de GP van Spanje van 1981, op het circuit van Jarama, hield hij rondenlang vijf concurrenten achter zich. Hoewel ze stukken sneller waren dan Villeneuve’s krakkemikkige Ferrari – dit bestond! – deed hij ze achter hem finishen en won.

In 1982 leek het team aan de beterhand. Villeneuve had een nieuwe teamgenoot, de Fransman Didier Pironi. Beide mannen konden het goed met elkaar vinden. Tot de GP van San Marino in Imola er aan kwam. Villeneuve reed op kop, net voor zijn teamgenoot. Op enkele ronden voor het einde kon de Fransman het niet laten om Villeneuve te passeren en zelf met de overwinning te gaan lopen. Gilles voelde zich gepakt. Zijn teamgenoot had een ongeschreven regel – het teamlid dat op het eind van de race voorop ligt mag winnen – overtreden. Op het podium keek Villeneuve de andere kant uit wanneer bloemen en bekers werden uitgedeeld. Er was iets gebroken.

Veertien dagen later, tijdens de kwalificatieritten voor de GP van België in Zolder, was Villeneuve op revanche uit. Hij ontmoette echter het noodlot op zijn weg. In een ultieme poging om de pole-position te veroveren knalde hij tegen een tragere deelnemer, Jochen Mass. De Ferrari werd in de lucht gekatapulteerd en Villeneuve slingerde uit de wagen. Hij werd nog naar het UZ Gasthuisberg in Leuven overgevlogen, maar daar kon men enkel de dood vaststellen. Boven het F1-circus ging het licht uit. Het zou nadien nooit meer hetzelfde zijn. Raar idee overigens om te weten dat zo iemand op twee kilometer van mijn deur is gestorven…

De Canadese premier Pierre Trudeau liet Villeneuve’s stoffelijk overschot met een toestel van de luchtmacht naar de andere kant van de oceaan vliegen. Een week later werd de F1-rijder met alle eer en smart begraven in zijn geboorteplaats Berthierville, in Québec. Hij was 32 jaar oud en liet een vrouw en twee kinderen na. Rivaal Pironi ontliep het noodlot evenmin. Tijdens de GP van Duitsland dat jaar kwam hij tijdens de oefenritten onzacht in aanraking met Alain Prost’s Renault en werd heel zwaar gewond. Zijn benen waren op ettelijke plaatsen gebroken; normaal stappen was onmogelijk geworden. Pironi’s F1-carrière was voorbij. Hij wierp zich nadien op off-shore-bootraces, totdat hij in 1987 voor de Britse kust verongelukte.

Velen bewonderden in Gilles Villeneuve niet enkel zijn stuurmanskunst, maar ook zijn non-conformistische levensstijl. Hij had lak aan alle uiterlijk vertoon van de F1-jetset. Villeneuve overnachtte niet in een luxehotel, maar in een motorhome op de parking van het circuit. De mythevorming kon beginnen.

Om de zoveel tijd stijgt in F1-rangen een super-supertalent op. We hadden de betreurde Ayrton Senna, we hadden Michael Schumacher en hebben nu de onnavolgbare Lewis Hamilton. Geen van hen had of heeft dat tikkeltje extra van Gilles Villeneuve. Op 8 mei 1982 stierf wat mij betreft hét grootste talent en karakter uit de F1-geschiedenis.

Als eerbetoon werd het circuit van Montréal, waar tot op de dag van vandaag de GP van Canada wordt verreden, in “Circuit Gilles Villeneuve” herdoopt. Om de herinnering levendig te houden staan aan de startlijn de woorden “Salut Gilles” geschilderd. Echte helden sterven nooit…
Dit was Gilles in actie:
Duel met René Arnoux (Dijon 1979)
Crash in Argentinë (Buenos Aires, 1980)
Eerste zege (Montréal, 1978)
Zijn carrière