Fast forward naar 2000: in mijn eerste licentie politieke wetenschappen had ik een thesisonderwerp nodig. Waar anderen zich bezig hielden met de analyse van droge commissies in het overheidsapparaat of met obscure democratiseringsbewegingen in nog obscuurdere landen, probeerde ik een promotor ervan te overtuigen om op zoek te gaan naar de identiteit van die Québécois. Tegen alle verwachtingen in lukte dat ook en we konden aan de slag. Dat was best leuk. Het verhaal werd hier al eens uiteen gedaan. Jammer genoeg – en dat was in het kader van een bescheiden wetenschappelijk onderzoek eigenlijk onverantwoord – heb ik toen de grote plas niet kunnen oversteken. De Librairie du Québec en de Délégation générale du Québec in Parijs was het verste waar ik geraakte. Het spreekwoordelijke mythische Québec bleef dus een mythe. Vandaag stapte ik in Chicago op een vliegtuig naar Montréal. Québec: make or break. Was het allemaal wat overroepen of is het toch een wat speciale regio in dit continent? Aan ons om het uit te zoeken.

De vlucht met Air Canada verliep vlekkeloos. Veruit de beste maatschappij so far: kraaknette vliegtuigen, perfecte service en bilingue. Alles werd zowel in het Engels als in het Frans omgeroepen. We hadden het al eerder meegemaakt: twee jaar geleden maakten we in Niagara Falls een boottochtje op de gelijknamige rivier om de al bij al overroepen lokale watervallen van naderbij te bestuderen. De veiligheidsinstructies en toeristische informatie werden toen naast het Engels ook in het Frans verwoord. Nadien staken we ook effectief de Amerikaans-Canadese grens over om ons één kilometer in Ontario te begeven. Soyons sérieux: het Canadese Niagara Falls was niet meer dan een micro-Las Vegas, met als voornaamste aberratie het Guinness Book of Records Museum. Enkele souvenirs en een dure import-Stella in het lokale Hard Rock Café was toen de enige vergoeding die we het land voor haar gastvrijheid gaven. Terug naar New York State dan maar, waar we in onze camping aan Lake Ontario als toetje in de verte Toronto konden ontwaren. Vandaag gingen we écht naar Canada. Net na de landing werden we overigens meteen met een oude bekende geconfronteerd: het vliegtuig naast ons aan de gate droeg het logo van de U2360-tour. Air Canada verzorgt immers het transport van The Claw en aanverwanten. De aankomst op Dorval was desalniettemin ernstig. In het schattige, maar niet zelden onverstaanbare Frans krijgt de toekomende passagier dezelfde vragen als in Chicago, Atlanta of New York City voorgeschoteld. “Qu’est-ce que vous allez faire au Canada?” Zelfs hier, maar dan een stuk minder paranoïde dan in de Verenigde Staten.

Het ziet er hier toch allemaal anders uit. De wegwijzers en verkeersborden op de autosnelweg lijken dan wel dezelfde als in de States, maar alles is er effectief in het Frans. Een deel van het traject van de busrit tussen de luchthaven en de stad verloopt over secundaire wegen, zodat we meer te zien krijgen van de suburbs – of beter: la région suburbaine. Het contrast met Chicago kan niet groter zijn: het ritme van Montréal ligt stukken lager dan dat van de Amerikaanse metropool. Latijns temperament: we zien het niet meteen opduiken. Grote avenues of streets zijn er ook al niet. De centrale as, de Boulevard René Lévesque, is een brede laan, maar ook niet meer dan dat. De grandeur en het megalomane van Chicago liggen duidelijk twee uur vliegen achter ons. Misschien is de categorisering gewoon nog de het meest aangewezen. Oef.

De shuttlebus dropt ons in een wat desolate straat in een studentenbuurt. De Rue Saint Denis ligt immers vlakbij de UQAM (Université du Québec à Montréal). Een meer typisch hostel is moeilijk denkbaar: een opgekalefaterd pand dat in kelders en zolders mensen uit alle hoeken van de wereld huisvest en waar men iedereen probeert aan te zetten om het lokale nightlife (vie nocturne) te ontdekken. We worden er aan herinnerd dat het belangrijke dagen zijn voor de op één na grootste Franstalige stad ter wereld. Morgen spelen de Montréal Canadiens tegen de rivalen uit Pittsburgh, aan de andere kant van de grens. Het blijkt over ijshockey te gaan en de match palmt de ganse stad in. De sfeer is zowat vergelijkbaar met een kwartfinale van België op het WK-voetbal. Dat wil toch wel een en ander zeggen. Naar verluidt zal de ganse stad morgenavond voor de buis zitten. Men kan uiteraard moeilijk van ons verwachten dat wij diep vertrouwd zijn met de Noord-Amerikaanse ijshockeycompetitie, maar dit is hier duidelijk het neusje van de zalm. Twee jaar geleden zagen we in Washington DC een match uit de lagere regionen van dat kampioenschap. Dat bleek een cultuur op zich te zijn, vechtpartijen incluis. Toen zetten de Washington Caps de stad niet echt op stelten, maar de Canadiens waren vast van plan om dat wel te doen. Nous sommes tous des Canadiens, aldus de leuze.

De studenten van de UQAM moeten alvast niet omkomen van de honger. Het plaatselijke Chinatown is vlakbij. Grappig: overal Franse vertalingen van de Chinese gerechten en restaurants. Smakelijk eten in La fondue Chinoise Mongolienne, Restaurant Le Cantonais of Jardin de Jade Poon Kai. Het is een Chinatown zoals in San Francisco, maar dan integraal in het Frans. Hier en daar duikt ook het Nederlands op, want tussen de Aziatische etablissementen ligt af en toe een Van Houtte-koffiezaak verscholen. Een lokale variant van Starbucks met een on-Canadees klinkende naam. Albert-Louis Van Houtte was overigens een Fransman die hier in het begin van de twintigste eeuw arriveerde en in Montréal een delicatessenzaak opende. De man zag al snel dat je in deze regio met koffie een fortuin kon bijeenrapen. Ondertussen zijn er al meer dan vijftig Van Houtte café-bistros in Québec.

We laten het allemaal over ons heen komen. Morgen gaan we in detail in op de voornaamste hotspots in deze stad, maar voorlopig voldoet Montréal ten zeerste aan onze verwachtingen. Is het modernere gedeelte wat anoniem, dan heeft de oude stad haar traditionele karakter bewaard. Verwacht van het intra muros-gedeelte – Vieux-Montréal dat binnen de vroegere stadsmuren ligt – geen Brugge, maar hier en daar vind je toch pittoreske steegjes en herinneringen aan wat ooit was. Uiteindelijk zijn dat allemaal details. Het feit dat hier überhaupt een stadsdeel is dat teruggaat tot in de zeventiende eeuw is opmerkelijk. We hadden het tijdens onze andere drie tochten door Noord-Amerika nog niet gezien, op die enkele straten en huizen Downtown New York City na, maar die zijn in de ganse stad verwaarloosbaar. In Montréal is het wel een prominent kwartier.

Het aanbod aan échte restaurants is groot, zodat kiezen ongetwijfeld verliezen is. We komen uiteindelijk nabij Square Victoria terecht, een ietwat anoniemer plein net buiten de oude stad. U herkent Brussel er in, zoals op zovele plaatsen in Montréal. In een zijstraat, Rue McGill, kiezen we voor Restaurant Holder. Un restaurant Européen, en dat was het ook, maar dat zegt zowat elk etablissement hier. Meer nog, we hadden de eer en het genoegen door een Belg te worden bediend. Guiseppe, van Italiaanse afkomst, kwam uit Brussel en sprak ons na het obligate “Vous êtes d’où?” zelfs in het Nederlands aan. De man was zes jaar geleden naar Montréal verhuisd. Hoewel het in de nieuwe wereld niet al rozengeur en maneschijn was, amuseerde hij zich hier meer dan in Brussel. Vooral de sociale voorzieningen zijn in Canada een stuk minder dan bij ons, aldus Guiseppe, die het duidelijk leuk vond om nog eens met landgenoten te praten. Ondertussen voelde hij zich meer Québécois dan Belg. Of beter: un Montréalais. De stad heeft iets speciaals dat hij elders niet vindt. Na een halve dag Montréal kunnen we het wel begrijpen. Ondanks dat, laat ons eerlijk zijn, naïeve mythische beeld voelden we ons er onmiddellijk op ons gemak. Het is alleszins totaal anders dan wat we voordien van Noord-Amerika zagen. De meest Europese metropool van dit continent? Zonder twijfel.

Iedereen was wat zenuwachtig. Onze Jeep moest vanavond immers worden ingeleverd in het Car Rental Center van het San Francisco International Airport. Hoe hondstrouw de Commander ook is geweest, we konden hem niet snel genoeg kwijt zijn. Een simpele aanrijding is zo gebeurd. Ondanks onze verzekering weet je maar nooit waarover op het einde nog gediscussieerd zal worden. We waren van plan om de Golden Gate Bridge nog met de wagen over te rijden en onze bagage af te zetten in het hostel, maar daarna zou het over en uit zijn.

Santa Cruz lag op een honderdtwintigtal kilometer van San Francisco. Het grootste deel van dit traject bestaat uit het doorkruisen van de Bay Area, zoals de agglomeratie rond San Francisco heet. Naast San Francisco zelf zijn San José en Oakland de voornaamste centra van dit verstedelijkte gebied. Ook Silicon Valley behoort hiertoe. Op de snelweg tussen San José en San Francisco passeerden we langs illustere namen als Mountain View en Palo Alto, waar onder meer Google en Facebook een adres hebben. Ook Stanford University beslaat er enkele vierkante mijlen. Hier wonen de brains en de strategen die met het internet een fortuin vergaarden.

Het verkeer verliep smooth. We reden vlotjes door en onder de stad naar de Golden Gate Brigde. De brug was net een trofee, want na enkele duizenden kilometer door Nevada, Arizona, Utah en California hadden we het eindpunt van de reis bereikt. Meteen was de toon gezet voor een ontspannende finale in San Francisco. We hadden al veel positiefs over deze stad gehoord. De verwachtingen waren dan ook hooggespannen, al werd ons gezegd om op te passen voor de portemonnee. San Francisco staat bekend als de tweede duurste stad van de Verenigde Staten, na New York City.

Aan de overkant van de Golden Gate Bridge was een ruime parking waar de honderden toeristen met plezier foto’s namen van de brug. Het is dan ook één van de meest bekende attracties van dit land. De lichte bries maakte het gezellig, want we waren duidelijk opnieuw in een meer maritiem klimaat terecht gekomen. Ondanks de charme van de hitte in Las Vegas voelde ik me meer op mijn gemak in het frissere San Francisco.

Vorig jaar was de Brooklyn Bridge al een leuke ervaring, maar dit is andere koek. De Golden Gate Bridge is bijna drie kilometer lang en toen de brug in 1937 was afgewerkt kreeg die meteen de titel van langste hangbrug ter wereld. Pas in 1964 werd een groter exemplaar gebouwd in New York City en sindsdien hebben nog zeven andere bruggen dat voorbeeld gevolgd. De Golden Gate Bridge blijft echter de meest tot de verbeelding sprekende hangbrug of, sterker nog, de meest imposante brug tout court.

Een brug als deze is uitnodigend voor mensen die een sprong in het water willen doen, al is dat wel hun laatste. Een ideale plek om zelfmoord te plegen. Heel wat mensen die geen uitweg meer uit hun problemen zagen hebben hier een eind aan hun leven gemaakt. De overheid is zich bewust van dit probleem en doet er zo te zien alles aan om de wanhopigen duidelijk te maken dat, ondanks alles, in het water springen geen valabele optie is. Ze worden er met een bordje voor gewaarschuwd: Crisis counseling. There is hope. Make the call. The consequences of jumping from this bridge are fatal and tragic. De telefoon die er onder hangt kan de desperate man of vrouw alsnog redden van een gewisse dood. Het is maar de vraag in welke mate het helpt.

Het dambordpatroon van een Amerikaanse stad maakte het navigeren bijzonder eenvoudig. Bij elk kruispunt staat de naam van de straat die wordt gedwarst immers in grote letters boven de rijweg. We reden dus vlot naar ons hostel op de hoek van Post Street en Jones Street. Parkeren was een andere zaak, maar een blok verder, in Geary Street, konden we dan toch veilig, zij het tegen betaling onze Jeep kwijt. De Commander werd compleet leeg gemaakt en gepoetst. Het was een moment om onze bagage te hergroeperen en klaar te maken voor de overtocht. We checkten in en klaar was kees. Nu nog de wagen terugbrengen naar de luchthaven en ons bezoek aan San Francisco kon beginnen. Althans: dat dachten we.

Toen we naar de Jeep terugkeerden vroegen we ons eventjes af of we wel in de juiste straat waren terechtgekomen. Ja, we waren correct, maar waar was onze Jeep? Onze wagen stond inderdaad voor die kerk, maar, waar was hij naartoe? “Your car has must have been towed away”, zei een passant spontaan, “You have to pick it up at the towing yard. It will cost you about 200$.”. Hoe kan dat nu? We hadden toch betaald? We waren zelfs nog drie minuten van de deadline. Inderdaad, maar onderaan de parkeermeter hing een sticker waarop stond dat enkel commerciële voertuigen tot de parkeerplaats waren toegelaten. Onze Commander behoorde niet tot deze categorie. Weg ermee. U begrijpt dat enige paniek zich van ons meester maakte. De wagen werd binnen enkele uren terug op de luchthaven verwacht, maar we waren hem kwijt. Hoe zouden we dat aan de eigenaars van de wagen verkopen? Was de wagen wel degelijk weggesleept en niet gestolen?

Bij dat soort paniekaanvallen zoek je een openbare telefooncel om het towing yard op te bellen. In de verste verte vind je er geen. Na enkele minuten keerde de rede gelukkig terug: laten we naar het hostel gaan en daar kijken hoe we de zaak aanpakken. Aefie, de Ierse dame die het loket bediende, stelde ons gerust: “It’s very common here. Call this number and you’ll get your car back. It maybe takes some time for the car to arrive at the towing yard.”. We mochten van geluk spreken. Ons vehikel stond in een towing yard. We namen een taxi richting dat oord en raapten tweehonderd dollar bij elkaar.

De taxichauffeur – “I’m from Russia” – vertelde ons een andere strategie te hanteren: geef het wegtakelen eerst aan bij de politie, “It will cost you about 300$”. De man was zo vriendelijk om ons aan het zogenaamde politiekantoor nabij het towing yard af te zetten, maar dat bleek een gerechtshof te zijn. Gelukkig waren er ook enkele tot op de tanden bewapende agenten aanwezig, die ons na veel vijven en zessen konden meedelen dat we toch best rechtstreeks richting towing yard gingen. De Russische cab driver zat er dus naast. Behalve een jammerlijke ingreep in de portefeuille zou ons probleem normaliter snel zijn opgelost. Normaliter, want “Wie heeft de sleutels? Ik niet. Jij? Nee. Maar ik ook niet. Niemand dus. Zeg dat het geen waar is… We hebben ze vast in de taxi laten liggen…” Paniekaanval nummer twee.

Opnieuw konden we op mentale clementie rekenen, want ook nu kwam de rede, zij het na het slaken van enkele vierletterwoorden, op kousevoeten terug. We hadden nu al de ganse reis minutieus op onze sleutels gelet. Het was dus bijzonder onwaarschijnlijk dat we ze zomaar in een taxi hadden verloren. In het eerste het beste café was men zo vriendelijk om ons het telefoonnummer van het hotel te geven. Tot onze grote opluchting zei Aefie dat de sleutels er nog lagen. Ze dacht al dat we iets waren vergeten. Van dan af aan gingen we efficiënt te werk. De groep werd opgesplitst: de enen gingen de paperassen in het towing yard afhandelen, terwijl de anderen met een taxi op en af naar het hostel snelden om de sleutels te gaan halen. Ditmaal was een Indische taxichauffeur van dienst. “It will cost you more than 300$”, aldus de brave man die ons handig door het hectische verkeer in San Francisco laveerde. De prijs bleef maar stijgen. Uiteindelijk kregen we onze Jeep terug voor de luttele som van 373 dollar. Jammer, maar we sprongen een gat in de lucht dat de Commander heelhuids terug in onze handen was. We konden niet snel genoeg aan het San Francisco International Airport zijn. In het drukke verkeer was het drie kwartier lang bibberen, maar eind goed al goed: we hadden het gehaald en waren een avontuur rijker, al was dat niet voor herhaling vatbaar. Oef…

Een grote last was van onze schouders gevallen. We namen de skytrain en de BART – de Bay Area Rapid Transit – terug naar San Francisco en konden met enkele uren vertraging eindelijk aan ons bezoek aan de stad beginnen. Nabij Powell Street stapte de grote meute af. Het leek op het eerste zicht alsof we in Antwerpen waren aanbeland, want downtown San Francisco had iets heel herkenbaars. Gezelligheid? Misschien wel. Dit was in ieder geval totaal anders dan het grauwe Los Angeles. Deze stad leefde.

Union Square, zowat de Grote Markt van San Francisco, was uiteindelijk niet zo groot, maar wel een ontmoetingsplek waar heel wat inwoners van de stad samen kwamen. Tijdens een kleine wandeling door de stad kom je al snel in andere wijken terecht. Voor we er erg in hadden stonden we aan de grote toegangspoort tot Chinatown. Enkele straten verder sta je in het business district dat hoofdzakelijk uit hoogbouw, doorspekt met tramsporen en niveauverschillen bestaat. Het zicht op California Street was indrukwekkend. Ook dit is New York City of Chicago niet, maar sommige wolkenkrabbers in San Francisco mochten er zeker zijn.

Morgen meer van dat. We waren blij dat deze dag voorbij was, want het avontuur met onze weggetakelde Jeep kon slechter zijn afgelopen. If you’re going to San Francisco, be sure to know where to park your car…

Essex Street ligt in een buurt waar ik tot nog toe niet was geweest. De Lower East Side is door haar laagbouw (één, twee à drie verdiepingen) totaal anders dan wat we in Midtown en Downtown of zelfs daartussen gewoon waren. Het geeft je een andere kijk op New York City.

De wijk loopt bijna geruisloos over in Chinatown. Het ene Chinese restaurant na het andere doet aanhangers van deze culinaire discipline wellicht likkebaarden, al gebiedt de intellectuele eerlijkheid mij te vermelden dat ondergetekende absoluut geen lid is van dit gastronomisch genootschap. Desalniettemin toont Chinatown opnieuw de fantastische diversiteit van deze stad.

Van Chinatown kan je via Broadway rechtstreeks tot Times Square wandelen. Je passeert er mooie boetieken en een aantal pittoreske en typisch New Yorkse pleintjes, zoals Union Square en Madison Square. Een parkje is een welkome afwisseling in het kluwen van Avenues en Streets. Op Union Square heb je overigens een mooi zicht op de brede Park Avenue, waar je aan de horizon het Grand Central Station kan zien.

Op Madison Square vind je de zogenaamde Flatiron Building, de smalste wolkenkrabber van New York City. Het is evident dat het begrip mager in deze stad relatief is, maar in vergelijking met de omliggende buildings lijdt de Flatiron duidelijk niet aan obesitas.

Uiteindelijk leidt de wandeling naar de plek waar we in New York City steeds op terecht komen: Times Square. Nog éénmaal genieten we tijdens dit bezoek van de decadente lichtreclames en het chaotische verkeer. Wat hou ik toch van deze stad…