Toen de eerste settlers tussen beide armen van de Hudson River hun tenten opsloegen vonden ze niet meer dan een te temmen wildernis. In die woestenij stichtten de Nederlanders in 1624 Nieuw Amsterdam, met – aldus de overlevering – naar het noorden gevluchte Walen als proefkonijnen. De bedrijvige nederzetting dijde snel uit. Terloops werden die Nederlanders door de Britten verdreven, die niet talmden om de ontwikkeling van het herdoopte New York verder te zetten. Wat nu Downtown Manhattan is werd een uit de kluiten gewassen dorp, dat na verloop van tijd samen met Boston en Philadelphia tot de voornaamste (proto-)Amerikaanse centra kon worden gerekend. New York groeide, het natie ontstond en kreeg vorm, het land industrialiseerde en de migranten kwamen in grote getale opdagen. Chaos dreigde. Al in 1804 besefte de lokale overheid dat die expansie enkel met structurele maatregelen in de hand te houden was. Men tastte de mogelijkheid af om een masterplan op te stellen, maar dat liep niet van een leien dakje. Het ontbrak aan een politieke consensus en keer op keer ontstond discussie over eigendomsrechten. Op basis van het Dongan Charter of the City of New York (1686) had de stad soeverein gezag over het hele schiereiland van Manhattan verkregen en maakte meteen ook aanspraak op de gronden die nog niet aan derden waren verkocht. De percelen die wel al in privé-handen waren overgegaan lagen niet netjes op een rijtje, zodat het aanleggen van een nieuw stratenplan een mission impossible zou worden. Tabula rasa maken was aanvankelijk uitgesloten.

Het stadsbestuur zag de bui hangen en richtte zich tot een hogere overheid. New York trok naar het deelstatelijk parlement van de Empire State in Albany. In een memoriaal stelde de stad uitdrukkelijk dat het de bedoeling was “laying out Streets… in such a manner as to unite regularity and order with the public convenience and benefit and in particular to promote the health of the City” Of men kon helpen om deze doelstelling te realiseren? Albany ondernam actie. De State Legislature benoemde in 1807, op aansturen van de stad, een speciale commissie die een bindend stratenplan mocht opstellen. De commissie beschikte over een duidelijke taakomschrijving en prerogatieven, want ze had de “exclusive power to lay out streets, roads, and public squares, of such width, extent, and direction, as to them shall seem most conducive to public good, and to shut up, or direct to be shut up, any streets or parts thereof which have been heretofore laid out… [but] not accepted by the Common Council.”

Dat comprehensive plan kon pas worden opgemaakt als alles minutieus in kaart was gebracht. De commissie stelde de piepjonge landmeter John Randel Jr. aan om met zijn team de hele oppervlakte centiare na centiare op te meten. Manhattan was geen plat polderlandschap, maar een kilometerslang heuvelend schiereiland, getooid in struiken en bossen en onderbroken door kreken en beken. Wie de lange Avenues al eens heeft afgewandeld weet dat het geen biljartvlak is, maar dat is niets vergeleken met de toestand in het begin van de negentiende eeuw.

De toenmalige bebouwde kom van New York stopte aan Canal Street. Daarboven kon hier en daar een boerderij worden onderscheiden en vormde Greenwich – het huidige Greenwich Village – een kleine dorpskern, maar voor het overige kwamen Randel en de zijnen op maagdelijk terrein. Of toch niet helemaal, want op de gronden die al in privé-bezit waren liep hier en daar een eigenaar rond. Landmeters zinden hen niet en het kwam al eens tot een handgemeen en een arrestatie. Soms liet men zelfs een troep honden op de ambtenaren los, maar dat waren uitzonderingen. Op een doordeweekse dag moest men vooral met ordinair gereedschap gewapend zijn. Manhattan was “impassable without the aid of an ax.” Drie jaar meten en tekenen.

Randel bracht op regelmatige tijdstippen verslag uit aan de commissie in de vorm van nieuwe topografische kaarten. Tijdens elke vergadering dook de vraag naar de finaliteit van de zaak op. Ging New York voor een dambordpatroon of zou de toekomstige metropool bestaan uit een netwerk van cirkelvormige wegen, ovalen pleinen en sterren? Het dambordpatroon was op dat moment de gangbare vorm van stadsplanning in de nog jonge Verenigde Staten. Het model van Philadelphia (horizontale wegen met bomennamen, verticale genummerde straten) werd op veel plaatsen gekopieerd. Of zou men inspiratie halen uit het plan van l’Enfant voor Washington? In alle geval liet de definitieve beslissing weinig aan de verbeelding over: verticale avenues en horizontale streets. De grillige vorm die het schiereiland toen nog had was nooit een bepalende factor om alsnog met curves te gaan werken. Ook het reliëf van Manhattan belette de commissie niet om voor het dambordpatroon te kiezen. Na verloop van tijd zou alles worden geëgaliseerd, zij het met respect voor de natuurlijke hellingsgraad van het schiereiland. Sommige New Yorkers waren daar niet zo over te spreken: “These are men… who would have cut down the seven hills of Rome”, aldus Clement Clarke Moore. Het haalde allemaal niets uit: eind maart 1811 werd groen licht gegeven voor het plan van de Commissioners.

Op de uiteindelijk gepubliceerde versie figureerde Randel’s naam nergens op de kaart. William Bridges, de toenmalige stadslandmeter van New York, had het document op een slinkse manier toegeëigend en er zijn naam onder gezet. De feitelijke auteur beschuldigde hem later van plagiaat, maar de zaak werd niet op de spits gedreven. Randel bleef betrokken bij de implementatie van het plan. De volgende tien jaar van zijn leven vulde hij met het afbakenen van de percelen en de plaatsen waar de avenues en streets moesten komen. Zijn team plantte meer dan 1500 kentekens in de grond die moesten tonen waar de City of Angles in alle eer en glorie zou verrijzen. Ook een aantal verdere uitwerkingen van het plan zijn van de hand van Randel.

Tweehonderd jaar later is het voorstel uit 1811 bijna helemaal in de praktijk gebracht, op een aantal kleine wijzigingen na. Zo was er in het oorspronkelijke ontwerp geen plaats voor Broadway, de enige diagonaal in het huidige dambord. Ook van Central Park was toen nog lang geen sprake, want dat werd pas een kleine halve eeuw later aangelegd. Maar dat doet er allemaal niet toe. Het Commissioner’s Plan wordt niet zonder reden New York City’s single most important document genoemd. Zonder een visie op hoe een stad zich moest en zou ontwikkelen was Manhattan, en bij uitbreiding gans New York City, vandaag verre van het icoon dat het nu is. En dan hadden we wellicht geen skyline zonder gelijke gehad.

Bronnen:

• 200th Birthday for the Map That Made New York (New York Times, 20/3/2011) (Interactive map)
• Augustyn R.T. & P.E. Cohen, Manhattan in maps 1527-1995, Rizzoli, New York City, 1997
• Homberger E., The historical atlas of New York City, Holt, New York City, 2005
• Robbins S. & R. Neuwirth, Mapping New York, Black Dog Publishing, London, 2009
• REMARKS OF THE COMMISSIONERS FOR LAYING OUT STREETS AND ROADS IN THE CITY OF NEW YORK, UNDER THE ACT OF APRIL 3, 1807

Ik was er bij op Times Square in New York City op 4 november 2008 om 23h00 en heb toch een stukje geschiedenis gefilmd. Om nooit meer te vergeten…

De Building van het legendarische Waldorf-Astoria-hotel haalde het wel. De enigszins prijzige slaapplaats verwierf samen met de nog bekendere Empire State Building een definitieve plaats in de skyline van The Big Apple.
Indrukwekkend waren ze zeker, maar al bij al gewoon naar New Yorkse normen. Extravagantie was hen vreemd. Een aantal andere ontwerpen wilden meer kleur in de stad brengen. Lang voor de video walls van Times Square zou een toren nabij West Street, die je nog het best met de Gentse boekentoren kan vergelijken, het ganse kleurenspectrum beslaan. Een ander design, een toren voor Metropolitan Life, was zowaar in de vorm van een raket avant la lettre gegoten. Mooi, maar het bleef op de tekentafel, want de crisis – dezer dagen het meest in de hand genomen begrip voor alles wat er fout loopt – stak er een stokje voor.

Architectuurfans kunnen zich op deze site uitleven met het bestuderen van de skyline van New York City. U ziet er, gerangschikt naar grootte, alle uitgevoerde of geplande skyscraper-projecten op een rijtje staan. Het oude dominante WTC staat er niet meer tussen, maar de ontwerpen voor de nieuwe versie ogen alvast spectaculair. Vraag is natuurlijk wanneer ze er effectief zullen staan. Hier staat een lijst van de ‘gecancellde’ projecten, mét uitleg bij elk plan. Is er een hoger goed dan creativiteit?

Essex Street ligt in een buurt waar ik tot nog toe niet was geweest. De Lower East Side is door haar laagbouw (één, twee à drie verdiepingen) totaal anders dan wat we in Midtown en Downtown of zelfs daartussen gewoon waren. Het geeft je een andere kijk op New York City.

De wijk loopt bijna geruisloos over in Chinatown. Het ene Chinese restaurant na het andere doet aanhangers van deze culinaire discipline wellicht likkebaarden, al gebiedt de intellectuele eerlijkheid mij te vermelden dat ondergetekende absoluut geen lid is van dit gastronomisch genootschap. Desalniettemin toont Chinatown opnieuw de fantastische diversiteit van deze stad.

Van Chinatown kan je via Broadway rechtstreeks tot Times Square wandelen. Je passeert er mooie boetieken en een aantal pittoreske en typisch New Yorkse pleintjes, zoals Union Square en Madison Square. Een parkje is een welkome afwisseling in het kluwen van Avenues en Streets. Op Union Square heb je overigens een mooi zicht op de brede Park Avenue, waar je aan de horizon het Grand Central Station kan zien.

Op Madison Square vind je de zogenaamde Flatiron Building, de smalste wolkenkrabber van New York City. Het is evident dat het begrip mager in deze stad relatief is, maar in vergelijking met de omliggende buildings lijdt de Flatiron duidelijk niet aan obesitas.

Uiteindelijk leidt de wandeling naar de plek waar we in New York City steeds op terecht komen: Times Square. Nog éénmaal genieten we tijdens dit bezoek van de decadente lichtreclames en het chaotische verkeer. Wat hou ik toch van deze stad…

Verkiezingen dus. Men zegt hier overal dat er vandaag geschiedenis wordt geschreven. De stad is stilletjes aan gek aan het worden. Vanmorgen zijn we even langs een polling station gelopen op West 28th Street. Het was de benedenverdieping van een flatgebouw en de mensen stonden gedwee hun beurt af te wachten. Veel animo was er niet meteen te bespeuren.

In een Starbucks op 7th Avenue was dat eventjes anders. De dame die de klanten bestelde vroeg steekproefsgewijs “Who did you vote for today?”. “Obama”, was het meest courante antwoord. “Another Obama-vote!”, was haar kordate en luide repliek. In het half uur dat we er zaten heb ik de naam McCain niet horen vallen…

Voorlopig was er verkiezingsgewijs niet zo veel te beleven. Na een wandeling over de Brooklyn Bridge en een bezoek aan de VN (maak hier bij een bezoek aan NYC geen prioriteit van, want voor de som van 12 dollar mag je eventjes op de tribune van de Algemene Vergadering staan en is de rest wat uitleg over wat de VN doet – een tegenvaller) belandden terug op Rockefeller Plaza, waar de NBC-studio’s zich bevinden. Daar werd alles in gereedheid gebracht voor de uitzendingen van vanavond, die deels op de ijspiste zullen plaatsvinden.

Rond 18h Eastern Time zakte ik eventjes naar Times Square af. Hoewel er nog maar amper resultaten binnen waren (gedeeltellijke cijfers van Indiana en Kentucky), zat de sfeer er al in. De grote schermen waren voor de gelegenheid door ABC afgehuurd, terwijl CNN in het midden van het plein een reuzenscherm en tribune had neergeplant. Het was veelbelovend, maar op dat moment kregen we van de media enkel zoethoudertjes.

We wandelden eventjes heen en weer tussen Times Square en Rockefeller Plaza, maar al gauw werd duidelijk dat het kruispunt van Broadway en Seventh Avenue the place to be was. We settleden ons om 21h in het midden van het plein, vlak naast de geïmproviseerde tribune om samen met loeiend enthousiaste Obama-Amerikanen naar CNN te kijken. Wolf Blitzer was in zijn element en toonde per staat exit poll na exit poll, met telkens een foto van de winnaar. Toen de resultaten uit Ohio bekend waren en Obama er als winnaar werd aangeduid was het hek van de dam. Iedereen op Times Square wist dat Ohio één van de kapitale battleground states was. Nu Obama daar blijkbaar als eerste over de meet kwam lag de weg naar het Witte Huis open.

Twee uur later was het dan zo ver. Om 23h sloten de laatste kiesbureau’s – onder meer in Californië – en een exit poll zou aanwijzen of Barack Obama het magische cijfer van 270 leden van het kiescollege had behaald. Wat toen volgde was een moment dat ik wellicht nooit meer zal vergeten. Hieronder kunt u het filmpje zien. Meer hoeft daarbij niet worden verteld.

De Concession Speech van John McCain vanuit Phoenix toonde de Republikein als waardig verliezer. Alle Obamafans om ons heen luisterden aandachtig en applaudisseerden nadien voor de man. McCain gaf zijn nederlaag toe en sprak lovende woorden over zijn voormalige rivaal. Ik ben geen fan van de man uit Arizona, maar hij gedroeg zich hier alvast als een gentleman en dat siert hem. Dat was zo te horen ook de mening van de doorsnee Obamaïst op Times Square.

Ze keken echter allemaal uit naar hun held. Je kreeg bijna tranen in de ogen toen ze de beelden uit Grant Park in Chicago – waar ik deze zomer nog was – toonden. Obama hield een schitterende toespraak, al hebben we een groot deel ervan in uitgesteld relais moeten bekijken. CNN slaagde er in om het scherm op Times Square nét op dat moment niet meer te laten werken. Het leverde een spontaan “CNN sucks”-concert op. Ach, wat heeft het van belang… Vandaag zijn we misschien wel van héél erg dichtbij getuige geweest van een kleine revolutie. Hoe je het ook draait of keert, het raciale element speelt een zeer grote rol. Overal heeft men het over de “first African-American president”. Overal zien we Afro-Amerikanen huilen van geluk. Ik was blij dat ik er bij was. Om nooit meer te vergeten.

We hebben van bovenuit weer wat meer van de wereld gezien: de Zuid-Ierse kust, delen van Newfoundland, zowat gans Nova Scotia, New England en de skyline van Boston. Kortom, het ommetje naar Newark is best de moeite waard, al blijft zo’n vlucht Brussel-New York lang duren. De lange file op de tarmac van Zaventem meegerekend zaten we toch wel een tiental uur in de ijzeren vogel.

Decadentie

Het was net na de middag toen we in Newark een taxi richting West 30th Street namen. De skyline van New York City blijft ongeëvenaard. Downtown en Midtown stegen majestueus voor ons op en dat maakt van een bezoek aan de Big Apple steeds iets speciaals. Onze slaapplaats lag in Chelsea, in het westen van Manhattan, net onder Midtown en vlakbij Penn Station en Madison Square Garden, muziekliefhebbers niet vreemd…

Om de schaal en het ritme van deze stad te leren kennen trekken we naar Midtown, meer bepaald naar het fantastische Times Square. Het is ongelooflijk decadent, een immense energieverspilling dat met geen enkel redelijk argument is goed te keuren, maar het is damn magisch. This is New York City. De vallende duisternis geeft het kruispunt van Broadway en Seventh Avenue een extra dimensie.

John McCain

Verkiezingen zegt u? Jawel, natuurlijk, en hoe… Vanavond is één van de kandidaten in New York City. John McCain is de centrale gast in Saturday Night Live, een uitzending op NBC, waarvan de studio’s zich in het Rockefeller Center bevinden, op Fifth Avenue recht tegenover St. Patrick’s Cathedral. Jammer genoeg is de straat van de opnamestudio afgesloten. We raakten wel op het Rockefeller Plaza, dit keer mét ijspiste, maar John McCain kregen we niet te zien…

Vuil maar efficiënt

De New Yorkse metro is vuil. Oud. Slecht onderhouden. Het systeem zit ingewikkeld in elkaar. Het neemt nogal wat tijd in beslag om te weten te komen waar je het best uitstapt en welke lijn je neemt. De subway is echter bijzonder efficiënt en razendsnel. In tien minuten tijd waren we van Times Square (Midtown) in Battery Park aan het uiterste zuiden van Manhattan. Van daaruit nemen we de boot richting Liberty Island en Ellis Island. De wachtrij is lang en het duurt een uur en een kwart voordat we inschepen. Picture time: een unieke kans om de geamputeerde skyline van downtown en Lady Liberty op de lens vast te leggen.

Het vrijheidsbeeld stelt in principe niet zoveel voor. Het is net hetzelfde als bij de Niagara Falls: dit kan je even goed op foto bekijken. Ik heb natuurlijk makkelijk praten, maar op deze reis hebben we zoveel méér van de States gezien dat deze attracties wat op de achtergrond raken. We stapten niet uit op Liberty Island en konden zo des te meer tijd spenderen op Ellis Island.

De USA is een land dat gebouwd is op immigranten. Ze bevolkten het continent en gaven het een eigen identiteit. Vanaf het einde van de negentiende eeuw werd de immigratie opgedreven. Meer en meer verpauperde Europeanen, Aziaten, politieke vluchtelingen of avonturiers op zoek naar een beter leven waagden de overtocht. New York gold als het symbool van de vrijheid en een voorspoedige toekomst. Veel steamlines hadden dan ook reguliere verbindingen met de Big Apple.

Niet te overschatten

Tussen 1892 en 1954 kwamen het overgrote deel van de Amerikaanse immigranten het beloofde land via Ellis Island binnen. Ze ondergingen er alle mogelijke controles: een medische controle, juridische controle, psychische controle etc. om ‘goedgekeurd’ te worden om tot de States te worden binnengelaten, wat mij bijna een déjà vu naar het holocaustmuseum in Washington gaf. Ongeveer twee procent van de gelukzoekers waren er aan voor de moeite. Wegens fysieke, mentale of juridische ongeschiktheid (lees: bandiet, anarchist of communist) werd men op de eerste boot naar huis gezet. De andere konden verder. Ofwel bleven ze in New York City, waar ze in ware getto’s terecht kwamen, ofwel trokken ze verder het land in, waar familie of vrienden hen opwachtten.

In het American Museum of Immigration op Ellis Island werd alles gedetailleerd en in alle duidelijkheid voor de bezoeker voorgesteld. Veel visitors zijn zelf kinderen, kleinkinderen of achterkleinkinderen van mensen die door de poorten van Ellis Island zijn gepasseerd. Het belang van deze plek kan dus moeilijk worden overschat. Van alles wat we op deze reis hebben gezien maakte Ellis Island misschien nog wel de meeste indruk op mij. Voor dit stuk erfgoed alleen al zou je naar hier moeten komen.

Het is pas sinds 1984 dat Ellis Island dit belangrijke deel van de Amerikaanse geschiedenis tentoonstelt. Na de sluiting in 1954 was het domein in onbruik geraakt en helemaal verloederd. Enkele ‘fools’ zijn zo lucide geweest om de overheden ervan te overtuigen om deze plaats haar historische waarde terug te geven. Ellis Island is essentieel om dit land te begrijpen. Lady Liberty verbleekt erbij.

Twin Towers

Downtown New York City – het oudste gedeelte dat ooit nog Nieuw Amsterdam heette – bevat een aantal verplichte stops. Wall Street en Trinity Church zijn mooi. Ground Zero is een plaats buiten categorie. Hier stond de wereld zeven jaar geleden stil en begon de eenentwintigste eeuw. Een onbeschrijflijk gevoel. De werken voor het nieuwe WTC zijn ijverig aan de gang. Zo zien we dat het metrostation zo goed als af is, maar het moet nog onder een building worden geplaatst. Ik vind het jammer dat de originele twin towers niet in alle glorie worden heropgebouwd, maar goed: wie zijn wij om daar kritiek op te hebben. Wat verder passeren we langs St. Paul’s Chapel. Dit was de plaats waar men in de zwarte dagen 9/11 troost zocht.

Na een kort intermezzo in een CD-winkel, waar ik terloops een plaat van Johnny Cash – wie anders – meepik, gaan we richting Brooklyn Bridge. We sluiten de dag af met een fantastisch verlicht Times Square. Amai.

Dat de auto voor de Amerikanen het statussymbool bij uitstek is hadden we al na enkele inches USA door. Zijn ze echter ook gebruikers van het openbaar vervoer? Blijkbaar wel. Van ons hotel in Secaucus namen we de proef op de som en stapten op bus 320 richting Port Authority Bus Terminal, het busstation nabij Times Square. Nood breekt wet: doordat het haast onmogelijk is geworden om met de wagen in en uit Manhattan te raken zien we even buiten het schiereiland grote car parks met belendende busstations. Eén voor één stapte een bont gezelschap op.

Fisher Price

De Port Authority Bus Terminal lijkt op één grote bovengrondse parkeergarage met peronnetjes, bruggetjes en tunneltjes, waar u en ik ooit een Fisher Price-schaalmodel van hadden. Elk perron leidt naar een deur die aansluiting geeft op een netwerk van gangen. Het zijn allemaal afzonderlijke gates; aan u om de juiste te vinden. Gelukkig valt de bewegwijzering mee, want anders was het als doordeweekse toerist onmogelijk om hier te navigeren.

Meteen komen we ook bovengronds, en plein New York City, samen te vatten in één koepelterm: kleur. Overal om ons heen proberen reclamepanelen, pancartes of andere voorwerpen met de meest kitscherige belichting onze aandacht te trekken. Je weet niet waar eerst gekeken. Times Square is er het culminatiepunt van. Het energieverbruik moet gigantisch zijn, maar daar ligt men in de Verenigde Staten zo te zien niet echt wakker van.

Ook andere vormen van duurzaam omgaan met moeder natuur is hen eerder vreemd. De overtollige verpakkingen zijn voor zuinige Europeanen niet om aan te zien. Bij elke koek die je eet of elk gerecht dat je meeneemt wordt alles dubbel en dik verpakt in bijwijlen luxueus papier en karton. Tja, hoe wil je dan dat dit land zich voor Kyoto klaarstoomt?

Patrimonium

In tegenstelling tot het oude continent kunnen de Verenigde Staten niet teren op een gans arsenaal aan klassieke gebouwen. In New York heeft men een poging gedaan om het relatief jonge patrimonium toch enigszins statig te doen overkomen. Zo is de New York Public Library – de stadsbibliotheek – een bijzonder deftig gebouw met mooie trappenhallen, deftige collecties en een leeszaal die niet moet onderdoen voor die van de centrale bibliotheek van de K.U.Leuven. Alleen: de vele pomp waarmee dit gepaard gaat is slechts façade. De talrijke ornamenten zijn flauwe kopieën van Europese originelen. Je moet je echter over dat idee heen zetten. De meeste gebouwen zijn nauwelijks een eeuw oud en hebben dus geen lange geschiedenis. Et alors? Eens je die mental switch hebt gemaakt is het patrimonium zeer de moeite waard.

De Grand Central Terminal is hier een ander voorbeeld van. De lokettenzaal, evenals de vele tunnels zijn een streling voor het oog. Je zou bijna verlangen naar een uurtje vertraging. Tien keer eleganter dan onze Brusselse drieling samen.

Met de St. Patrick’s Cathedral zagen we dat ook religieuze gebouwen waardevolle kopies van hun Europese antecedenten kunnen zijn. Het is ietwat overdreven om te stellen dat je je in de Notre Dame waant, maar deze kathedraal heeft wel iets. In de zijbeuken staan kapelletjes waar alle courante heiligen de revue passeren: Sint Antonius van Padua, de Heilige Theresa van Lisieux en aanverwanten. Men houdt hier ook meer en meer rekening met het toenemende aantal ‘hispanics’, want elke zaterdag wordt er een mis in het Spaans opgedragen. De Cathedral viel nog het meest op door de stilte die er binnenin heerst. Het contrast tussen de drukte van Fifth Avenue en de rust van de kathedraal is indrukwekkend. Een welkome afwisseling.

Top of the Rock

Omdat het voor een bezoek aan de top van de Empire State Building wellicht lang aanschuiven is, nemen we vrede met een second best: het Rockefeller Center. Deze buildings, die onder meer de studio’s van de NBC (met de bekende Conan O’Brien-show) huisvesten, zijn net iets minder hoog dan de ‘Empire’, maar desalniettemin de moeite waard. De lift schiet met een snelheid van twee verdiepingen per seconde als een raket de hoogte in. In het plafond van de lift zien we een doorschijnend beeldscherm waar een filmpje over ‘The Rock’ wordt afgespeeld. Alles voor de show en meteen wordt ook de aandacht van angstige liftgebruikers afgeleid.

Het zicht is adembenemend. Aan de ene kant hebben we een uitzicht op het lange Central Park, met Harlem en Bronx op de achtergrond, terwijl aan de andere zijde de Empire State Building en downtown opduiken.

Stella & Obama

Langs Fifth Avenue zijn alle grote ‘stores’ in de meest mondaine verpakking vertegenwoordigd. De grote Disney Store, de hippe Apple Store, H&M, GAP, de NBA-store, kortom, iedereen met enige naam en faam mag hier niet ontbreken.

Eight Avenue brengt ons terug naar de Port Authority Bus Terminal. In een drogisterij passeer ik toevallig aan het rek waar bier wordt aangeboden. Guess what? Stella en Hoegaarden zijn in overvloed aanwezig. De nakende overname van Anheuser-Busch door Inbev heeft hier echter geen positieve noot achter gelaten. Voor de Amerikanen staat dit bijna gelijk aan de verkoop van een kroonjuweel.

Onderweg horen we een vurige militant “Obama! Obama!” scanderen. Prompt reageert een voorbijganger met “Osama! Osama!”. Welcome to New York City…